TÌNH HÌNH BIỂN ĐẢO VIỆT NAM ĐẦU THẾ KỶ XIX QUA HẢI TRÌNH CHÍ LƯỢC CỦA PHAN HUY CHÚ
Lâm Khanh Phan Huy Chú (1782 - 1840) thường được nhắc đến với tư cách là tác giả của 49 quyển Lịch triều hiến chương loại chí
THÂN THẾ VÀ NHỮNG ĐÓNG GÓP CỦA MỘT SỐ NHÀ KHOA BẢNG HỌ TRƯƠNG Ở NAM BỘ VÀO NỬA ĐẦU THẾ KỶ XIX
Vốn là vùng đất trung hưng của triều Nguyễn, Nam Bộ có vị trí trọng yếu trong phát triển kinh tế và an ninh quốc phòng của cả nước. Trên cơ sở vừa đất nước vừa thống nhất, vua Gia Long rất chú trọng việc thiết lập bộ máy quan lại nhằm kiểm soát tình hình chính trị và khôi phục lại trật tự xã hội đặc biệt là ở vùng đất Nam Bộ, điều đó đã đặt ra yêu cầu lớn cho việc tuyển chọn và bổ dụng người tài ở Nam Bộ ra làm quan để ổn định việc trị an tại đây, mà đáng chú ý việc tuyển chọn quan lại thời kỳ này bằng con đường khoa cử được triều Nguyễn chú trọng.
CA DAO - DÂN CA NAM BỘ CUỐI THẾ KỶ XIX – NỬA ĐẦU THẾ KỶ XX
Công trình nghiên cứu Ca dao dân ca Nam Bộ cuối thế kỷ XIX nửa đầu thế kỷ XX (Nxb Đại học Quốc gia TP.HCM, 2022) của La Mai Thi Gia vừa ra mắt bạn đọc.
Đà Nẵng thế kỷ XIX qua thơ Phạm Phú Thứ
Cuộc đời và thơ văn Trúc Đường Phạm Phú Thứ (1821-1882) nằm trọn trong thế kỷ XIX, giai đoạn gắn với những biến cố to lớn của lịch sử dân tộc. Đà Nẵng trong thơ ông vì thế cũng gắn liền với thời kỳ lịch sử đặc biệt này. Trong bộ Giá Viên thi thảo, Đà Nẵng được nhắc đến nhiều lần, với nhiều địa danh, ở nhiều phương diện cùng với những tình cảm tốt đẹp của Giá Viên. “Giá Viên thi thảo là một mảng tài liệu tham khảo rất quan trọng và có ý nghĩa để tìm hiểu, nghiên cứu về lịch sử cận đại Việt Nam nói chung” [5; tr.93-94], trong đó có Đà Nẵng.
Năm 1819, thuyền trưởng John White thực hiện chuyến hải hành dọc bờ biển từ Nam Kỳ đến Trung Kỳ cũng như xuyên Biển Đông qua các tuyến giao lộ được chốt chặn bởi Côn Đảo, Hoàng Sa và Trường Sa trước khi đến cảng Sài Gòn giao dịch thương mại. Năm 1832, sứ đoàn công cán của triều đình Huế trong đó có Phan Huy Chú, xuất phát từ cảng Đà Nẵng đi dọc miền duyên hải Trung - Nam Kỳ rồi vượt biển sang Giang Lưu Ba. Thông qua hai cuộc hành trình, không gian duyên hải và biển đảo thuộc một bộ phận lãnh thổ và phần lớn lãnh hải Việt Nam đã được tái hiện một cách kỳ vĩ và sống động theo những dòng nhật ký hải hành
